Nar ?ubu?u

Indi m?n? h?r sey ayd?n oldu. Dem?li, o, is gorduyu hec bir dostunu, tan?s?n? ?l? verm?k ist?mir…

–Qoy, onda usaqlara x?b?r edim. – dedim. – Bir saata gedib-qay?da bil?rikmi? Borclu qalmaram.

–?lb?tt?. – ?m?liyyatc? gulumsundu, gozl?ri is?ldad?.

T?l?sik is yoldaslar?mdan qabag?ma c?xanlar? x?b?rdar edib geri qay?td?m. ?m?liyyatc?n?n mas?n?na ?yl?s?nd? o, art?q sukan?n arxas?nda m?ni gozl?yirdi.

–Getdik. – dedim.

?m?liyyatc? muh?rriki is? sal?b sukan? h?rl?di. Polis sob?si istiqam?tind? yola dusduk.

–Bilirs?nmi agbas polkovniki nec? h?bs etmisik? – ?m?liyyatc? sorusdu.

Ist?dim deyim ki, m?nim ucun maraql? deyil, ancaq dem?dim, bird?n gedib catd?rar, o da m?nd?n inciy?r, dey? dusundum.

–M?n hardan bilim?

–Yaxs?, onda qulaq as, dan?s?m. Gor s?nin h?myerlin nec? qarmaga kecib. – ?m?liyyatc? ozun?m?xsus bir m?z? il? dan?smaga baslad?. – Sragagun gunortaustu yoldaslar?mla yolun k?nar?ndak? kafed? nahar edirdik. H?y?td?ki masalar?n birind? oturmusduq. Ozun bilirs?n d? milisin gozu h?mis? orda-burda olur. Bizim d? gozumuz yoldayd?, yem?k yey?-yey? yol il? g?lib-ged?n? bax?rd?q. Bird?n “nolyeddi” markal? ag r?ngli “Jiquli” diqq?timizi c?kdi. Sukan arxas?nda ?dliyy? polkovniki ?yl?smisdi. Agbas polkovnik, “nolyeddi” “Jiquli” – duz g?lmir ax?… “nolyeddi”-d? indi ancaq avtos g?ncl?r xuliqanl?q edir. ?dliyy? polkovniki hara – “nolyeddi” hara… Sac? da bir az uzun idi, sistem adam?n?n pricoskas?na oxsam?rd?. Biz? baxma, bocjdan bet?rik, saqqal da buraxa bil?rik, f?hl? paltar? da geyin?rik, ozumuzu bat?rana q?d?r alkasl?q da ed?rik, hec kim bir soz dem?z. ?dliyy?d? bu m?s?l? bir az ciddidir, n?zar?td?dir. N?s?, diqq?timizi c?kdi. Bir d? baxd?q ki, o, ?sas yoldan c?x?b mes? yolu il? getdi, hans? ki, o yol il? nadir hallarda mas?nlar gedir. N?s? ciddiy? almad?q, yeyib-icm?yimizd?ydik. Az olur bel?? Polkovnik adamd?r, b?lk?, n?s? solaxay isi var orda, durub gudm?y?c?ydik ki… Hardasa on bes-iyirmi d?qiq? kecmisdi ki, “nolyeddi” qay?td?, sukan arxas?nda h?minki agbas kisi idi, ancaq bu d?f? mulki geyimd?ydi. “Jiquli”nin ustund? “taksi” isar?si vard?. Bilirs?n d?, Moskvada yaln?z az?rbaycanl? taksi sur?nl?r bu isar?ni qoyurlar, qalanlar? “taxi” isar?si g?zdirirl?r. “Aha, burda n?s? var”, deyib dusduk arxas?nca. Yolda bu bar?d? d?rhal r?hb?rliy? m?lumat oturduk. H?bsin? raz?l?q alandan sonra mas?na “saxla” isar?si verdik. O, sur?ti a?t?r?b bizd?n qacmaq ist?di. Birt?h?r onu otub qabaga kecdik v? yolu k?sdik. Tabe olmaq ist?m?di, mas?n? geriy? verib qac?naq ist?yirdi. M?cbur olub silahlar?m?z? c?xartd?q. O, bundan sonra da tabe olmaq ist?mir, biz? h?d?-qorxu g?lirdi. “At?s acmaq” x?b?rdarl?g?n? etdik. Yen? labe olmad?. Azca sus?ni endirib polkovnik oldugunu, ?m?liyyat kecirdiyini, kimis? izl?diyini bildirdi, mane olmamag?m?z? xahis eldi. Dedik ki, ?g?r dogrudan da bel?dirs?, istiqam?t versin, birlikd? izl?y?k. Raz? olmad?. Yen? d? biz? h?d?-qorxu goldi. “General?n m?xfi ?mridir, general bils?, bizi sistemd?n qovdurar”, dedi. ?1 c?km?dik. O, bu d?f? el? bir adam?n ad?n? c?kdi ki, quruyub yerimizd? qald?q. O adam "O"nun ?n yax?n adam? say?l?r, daxili t?hluk?sizlik m?s?l?l?rind? sag ?li hesab olunur. FTX-da ham? ondan tuk tokur, generallar da onun ad? g?l?nd? yerl?rind?n dik at?l?rlar. Odur ki, tez r?is? x?b?r verdik. ?vv?lc? r?is d? duruxdu. Onunla telefonla dan?smaq ist?di, lakin agbas polkovnik bundan imtina etdi. “R?is qar?s?q ham?n?z?n bas? agr?yacaq”, dedi. Yaln?z bundan sonra r?is butun m?suliyy?ti oz uz?rin? gotur?r?k h?bs etm?y? taps?r?q verdi. Dedi ki, kobudluq etm?yin, tutub idar?y? g?tirin, burda h?r seyi arasd?r?b yoluna qoyar?q. Bel?c?, onu tutub idar?y? g?lirdik.

–Onun dedikl?rinin duz olub-olmad?g?n? d?qiql?sdir? bildinizmi? – Maraqland?m.

–Yox, h?l?. Onu yaxs? dan?sd?ra bilm?dik. Kimi izl?diyini, n? m?qs?dl? izl?diyini, hans? isl?rl? m?sgul oldugunu dem?di. – ?m?liyyatc? dilinin alt?nda m?z?ldand?. – Adm? c?kdiyi boyuk rutb?li adam bar?d? d? yuxar? r?isl?rimiz? m?lumat vermisik. H?l? ki, bir s?s-soraq yoxdur.

–M?nim yerlim yalan dan?s?naz.

?m?liyyatc? mas?n? saxlad?. Dusub piyada yolumuza davam etdik. Izolyator idar?nin arxa t?r?find? – ?lli-altm?s metrliyind? yerl?sirdi. Saqqasaraqla ac?lan qap?lar m?nd? vahim? yarad?rd?. Biz zirz?miy? dusduk.

–Bes d?qiq? b?sdirmi? – ?m?liyyatc? sorusdu.

–Bilmir?m ax? o, n? ucun m?niml? gorusm?k ist?yir. – dedim. – Bir d? siz istirak etm?k ist?mirsiniz?

–Yox.

N?s?… M?ni o saxlan?lan kameraya g?tirdil?r. B?li, o, ozuydu h?bs olunan, daha hec bir subh?m qalmad?. N? q?d?r yax?n munasib?tim olmasa da ona ur?yim yand?. Q?ribcilikd? olasan, g?lib dus?s?n zindana, arxanca g?l?nin d? olmaya… ag?r d?rddir.

Gorusduk, uzun mudd?t bir-birini gorm?y?n dogmalar kimi qucaqlasd?q. Onun guclu, quvv?tli qollar?n? kur?yimd? hiss el?dim. Kovr?ldim. Bel? bir ogulun yeriydimi zindan? Dilim titr?y?-titr?y? n?s? bir kom?k-zad laz?m oldugunu sorusdum, el?-bel?, sozg?lisi. M?nim n? kom?kliyim d?y? bil?rdi? Uzaqbas? uc-bes min toplay?b ver?rdim, h?min m?bl?gl? d? onu ic?rid?n c?xartmaq mumkunsuz idi. Yuks?k rutb?li bir adam?n ad?ndan sui-istifad? etm?k, xususi geyimd? g?zm?k, h?l? basqa hans?sa isl?ri d? varsa, arasd?r?b tapsalar… ?lli-ayaql? ged?c?k. Bura Moskvayd?, Moskvan?n qanunlar? is? s?rt yox, lap amans?zd?r. Gozumun onun? ozb?kl?ri g?tirdim…

–Bilir?m, bu m?s?l? ozb?kl?rl? sah? muv?kkilinin isidir. – Agbas ozu m?lumat verdi. – Birc? burdan c?x?m, vaylar?n? ver?c?m. Sah? muv?kkilini iti qovan kimi d?rhal sistemd?n qovduracam. Ozb?kl?ri d?… hayana dons? ozumuzunkul?rdi, yaz?qd?lar, bir s?hv? gor? tutdurmaq ist?mir?m, y?qin ki, sah? muv?kkilinin fitn?sin? uyublar, deportasiya etdir?c?m, qoy gedib q?slaqlar?nda qoyunlar?n? otars?nlar, Moskva yetim-yesirin yeri deyil.

–?m?liyyatc? yolda m?n? ham?s?n? dan?sd?. Onlar?n bu m?s?l?d?n x?b?ri yoxdur.

–B?lk? s?nd?n soz almaq ist?yib?

–Yox.

M?n ona yol boyu ?m?liyyatc? il? aram?zda olan sohb?ti dan?sd?m. Gulums?di, r?ngi ac?ld?. M?n? ozu haqq?nda b?zi seyl?r damsmaga baslad?. Agbas h?myerlim, s?n dem?, Sabirabadl? imis. Orda dogulub boya-basa cat?b. Must?qil Az?rbaycan?n Polis Akademiyas?n? bitirib, ilk m?zunlar?ndan biri olub. Oz rayonlar?na t?yinat al?b, orda ?m?liyyatc?, t?hqiqatc?, must?ntiq v?zif?l?rind? cal?s?b, polis kapitan? rutb?sin?d?k yuks?lib. Hec vaxt rusv?t almay?b, d?l?duzluq ?m?ll?rini agl?na bel? gotirm?yib. H?mis? haqq?n t?r?f?nd?, haql?n?n mudaf??sind? dayan?b. R?isin “solaxay” taps?r?qlar?n? yerin? yetirm?diyin? gor? el? rusv?t ittiham? il? s?rl?nib. Is yoldaslar? uzun? dir?nib. Isd?n d? olub, rutb?d?n d?, h?bs? gond?rilib. Dord il yat?b c?x?b. Turm?d?n c?xandan sonra n? q?d?r cal?ssa da kohn? isin? b?rpa oluna bilm?yib. Dogma v?t?nd? qal?b isl?yib-yasamaq mumkunsuz olub. Ail?si dag?l?b. Yuzl?rl? basqa h?myerlil?ri kimi c?x?s yolunu Moskvaya uz tutmaqda gorub. “Moskva boyukdur, orda ham?ya yer tap?lar. Bir d? kim-kimi tan?y?r, kimin n? isin? basqas? n? isl? m?sgul olur”, dey? ozun? t?s?lli verib. “Rusv?t, d?l?duzluq madd?si d? ikinci pasport kimi aln?na mohurl?nib!” Agbas bel?c? taleyi il? bar?s?b v? bu istiqam?td? kohl?nm?y? cal?s?b. Polisdon c?x?b gedib bazarda kartof-sogan sata bilm?zdi, ist?s?ydi bel? bunu bacarmazd?. Ail?si Sabirabadda yasay?r. Bosansalar da ?lin? imkan dusdukc? ail?sin? pul gond?rib. Q?z? ail? qurub. Oglu is? Polis Akademiyas?n?n ax?r?nc? kursundad?r. “N? q?d?r cal?ssam da onu inad?ndan dond?r? bilm?dim. Qorxuram ki, onu da m?nim taleyim gozl?sin…” Yaln?z bu sozl?ri dey?nd? azac?q kovr?ldi. “Qorxma, qurd oglu qurd olar, deyibl?r”, t?s?lli verm?k ist?s?m d? dinm?dim, sad?c? dusundum ozluyumd?…

–B?s n? yaxs? halal-humb?t qazand?g?n?z “kapitan” rutb?sind? deyil, “polkovnik» rutb?sind? f?aliyy?t gost?rirsiniz? B?lk? kapitan kimi daha asan “isl?y?rdiniz…” – Agl?ma g?l?n ilk sual? sapp?ldatd?m getdi.

–Daha yas o yas deyil. – dedi. – Indi kim inanar ki, bu yasda, bu bas?n sahibi h?l? kapitand?r.

Gorus vaxl? bitdiyind?n ayr?l?nal? olduq. Nikbin idi, lezlikl? c?xacag?na, gorus?c?yimiz? umidliydi. N? bilim?! Ona hec yaz?g?m g?lmirdi, Murad demisk?n, qurd idi, harda olsayd?, bas c?xaracaqd?. M?ni m?yus ed?n basqa seydi. Indi gor onun kimi n? q?d?r qurd ur?kli ogullar yaltaqlar?n, xainl?rin, satq?nlar?n, uz?duranlar?n ucbat?ndan ail?sind?n ayr? dusub, dogma v?t?nd?n did?rgin sal?n?b. Heyf s?n?, V?t?n! Bu cur ogullar s?nin uzun? h?sr?t qal?b. S?n d? onlar?n ehtiyac?nda qovrulursan, c?zd?g?n c?x?r.

Ozumd?-sozumd? deyildim, sanki soka dusmusdum.

Novb?ti is gunu d? bel? oldum. Agbas?n h?bsi il? hec cur? bar?sa bilmirdim. ?limd?n bir kom?k el?m?k d? g?lmirdi. Kimi tan?y?rd?m bu q?rib olk?d?, q?rib diyarda…

Axsam isd?n c?x?b ev? getm?k ist?yirdim ki, giris qap?s?n?n agz?nda yen? h?min ?m?liyyatc? il? qars?lasd?m. M?ni gozl?yirmis, gor?n kimi gul?-gul? ozu yax?nlasd?.
– S?n? bir sad x?b?rim v? xahisim olacaq. – dedi v? qoluma girib mas?n?na t?r?f apard?.

Mas?na oturduq.

–Bilirs?n, s?nin h?myerlin haql?ym?s. Bu gcc? onu buraxacaqlar.

–Nec?? – T??ccubl? bir d? sorusdum, esitdiyim? inana bilmirdim. – Haql?ym?s?..

–Gorunur, bel?ymis. – dedi. – B?z?n bel? d? olur. Bizim yuxar? r?is general Varoncovan?n kom?kcisin? bu bar?d? m?lumat verib. Kom?kcisi d? gulums?yib. Deyib ki, madam xan?m?n ad?n? c?kib, dem?li, ?rki cat?r, burax?n, getsin isinin arxas?nca. Daha r?is d?qiql?sdir? bilm?yib, general onu s?xs?n tan?y?r, ya tan?m?r. Bilirs?n d?… buna xususi c?sar?t laz?md?, o da… ozun basa dusurs?n… indi hec kim ozunu yand?rmaq ist?mir… biz? baxma, biz asag? t?b?q?yik, qara qul yerin? d? isl?yirik.

–Sad x?b?r olasan! – Sozunu k?sib t?s?kkiirumu bildirdim.

?m?liyyatc? bardacoku ac?b ordan bir kag?z baglamas? c?xartd?.

–Bunu da bizim ad?m?zdan h?myerlin? catd?rarsan. Uzrxahl?q da el?. De ki, usaql?q el?misik, ag saclar?na bag?slas?n bizi. H?r halda ozu basa dus?r. Polisdon c?xandan sonra is tapmaq c?tin m?s?l?di. Gedib hans?sa d?llal?n, alvercinin qabag?nda qul kimi duras? deyilik ki… S?ni basa dus?r, esid?r…

Sozun duzu, ?vv?lc? qorxdum. Dusundum ki, qurgudur. H?myerlimi basqa cur ilisdir? bilm?yibl?r, bu cur qandallamaq f?krin? dusubl?r. Ancaq ?moliyyatc? el? yalvar?rd? ki, inanmamaq mumkunsuzd?i. Baglaman? al?b baxd?m, pul idi.

–Qulaq as. – dedim. – Bird?n nomr?l?nmis, isar?l?nmis pul olar ha… Sonra dem?zs?n ki…

–Qorxma, o q?d?r d? axmaq deyil??n. Bir d? ki, qanunu m?n s?nd?n yaxs? bilir?m. Ancaq el? seyl?r var, qanunla h?ll olunmur, bunu biz ham?dan yaxs? bilirik. Bura Moskvad?r, burda rusv?t ver?n d?, alan da eyni cur m?suliyy?t das?y?r. Agl?n Az?rbaycana getm?sin…

Baglaman? goturub qoltuq cibim? basd?m.

–Cal?saram. – deyib mas?ndan dusm?k ist?dim, ?m?liyyatc? qoymad?.

–Otur, apar?ram. – dedi.