Таблеткi для сну
Шрифт:
— А пяць гадоў назад?
— А восем?..
Дзіўныя гэтыя жанчыны. Не разумеюць, што тут усё патрэбна прадумаць. Як у той прымаўцы: сем разоў адмераць, а адзін — адрэзаць.
А вясна імкліва ідзе. Раніцой звонкай песняю заліваюцца шпакі.
— Абавязкова на ліпах шпакоўні паставім,— гаварыў Пятро.
— I на чарэшнях.
— I на яблынях і грушах.
А вясна не чакае. Растуць, набухаюць пупышкі. Ім цесна становіцца, яны хочуць выкінуць першыя лісткі.
Учора зноў мы стаялі на двары. Быў суботні вечар. Андрэй аўтарытэтна заявіў:
— Позна, браткі, ужо садзіць.
— Ды восенню і лепш,— дадаў Сымон.
Я
Педагогіка з методыкай мовы ў нас па ліку трэці дзяржаўны экзамен. Яго я болей за ўсё і баюся. Каб здаць,— і тады, верце не верце, уздыхнуў бы на поўныя грудзі і нат пацалаваў бы нашу весялуху Аню. I кажу гэта вам я, сямейны чалавек, у якога двое дзяцей, сівізна на галаве і любая жонка. А пакуль што не да пацалункаў.
Пазаўчора прысніўся мне сон, што нібыта я вяршу вялізны стог сена. Стаю гэта адзін на версе, а ўнізе гэтулькі людзей: знаёмыя і незнаёмыя. Падхапіўся і давай гадаць, што да чаго. Сена — шум. Пэўна, правалю экзамен. Будуць тады размовы, будзе шум. Родная жонка і тая стане даймаць: «Колькі грошай дарэмна прагойсаў! Тэлевізар купілі б». Прыгадваецца і наш дырэктар. Стаіць пасярод настаўніцкай і пальцам ківае: «Дакаціўся. Тры гады мову выкладае, а методыку так і не ведае. На педсавет яго!»
Я зусім ад сну адбіўся. Есці штосьці не хочацца. Усё штудзірую метады навучання, метады выхавання, у які раз перачытваю прынцыпы. Не вывучыў, а завучыў на памяць Макаранку. Перад вачамі стаіць Вышынскі з усёй сваей спадчынай. А я ж атэіст, а тут кажу: «О, божа, што ж гэта?»
Учора зноў на некалькі хвілін удалося вейкі звесці. I зноў сон. На тэты раз я быццам бы трапіў на ваенны бамбардзіроўшчык. Але што гэта? Увесь самалёт аблазіў, а парашута так і не знайшоў. Адны сумкі ад іх. Такі мяне, браткі, страх апанаваў! Некалі я служыў паветраным стралком і ведаю, што павінны быць парашуты, а вось няма. Канец, рашыў. Ды як крыкну ў сне. Сябры падхапіліся і давай трэсці: «Мікола, а Мікола, што з табою?» Расказваю. А .Сымон і гаворыць: «Лятаць, значыць, плаваць!»
Плаваць? Каму? Мне, студэнту? Гэта ж правал!
Я зусім змардаваўся. Сёння ледзь на экзамен прыплёўся. Не да смеху мне, не да жартаў.
«Іду тапіцца».
Старшыня дзяржаўнай камісіі спакваля чытае рашэнне камісіі, а для мяне яго кожнае слова стрэлам. Урэшце чую: «Мікалай Андрэевіч Яркін — «выдатна». Я высока ўзняў галаву, усміхнуўся. А праўдзяць сны. Толькі трэба ўмець іх разгадваць. Лятаць без парашута, значыць, адказваць без запінкі. А шум? Гэта віншаванні сяброў, суседкі, шчабятухі Ані.
Перавыхаванне
Задумаў адзін хлопец жаніцца ды браць сабе ў жонкі прыгожую Адарку. Дзеўка яна — што макавая кветка, але гультайка. Таму бацька і кажа:
— Хоць яна і дачка мая, ды браць не раю. Прападзеш, хлопча.
— Не,— гаворыць малады.— У мяне ёсць кот вучоны. Удваіх з ім перавыхаваем яе.
Пажаніліся. Прачынаецца раніцою Змітро і чакае, пакуль Адарка ўстане ды снеданне згатуе. А яна ўсё спіць.
А разам з Адаркаю адлежваецца кот-вусач. Крыўдна стала Змітру за маладую жонку. I на трэці дзень ён кажа ёй:
— Прачынайся, Адарка, будзем ката вучыць есці гатаваць.— I загадвае ёй катавусача за хвост на плячах трымаць, каб лепш яго дубцом лупцаваць.
Раз гэта — па кату, а раз Адарцы па плячах. Кот з усяе моцы крычыць ды кіпцюрамі сваімі за плечы жанчыну дзярэ. А Змітро лупцуе ды ўсё прыгаворвае:
— Гэта
за тое, што снеданне не варыў! А гэта за абед, а гэта за вячэру!..I хоць балюча Адарцы, ды і яна ката лае:
— Так табе і трэба, лайдак!
— А хто ж гэта ўсё нагатаваў?
— Кот, любы, кот! Дайшло да лайдака.
На восьмы дзень запрасіў Змітро цесця ў госці. Ішоў той з неахвотаю: ці ж прыемна сорам мець за дачку-гультайку. Але тое, што ўбачыў бацька на стале ў Змітра, здзівіла. Ён не сцярпеў і спытаў:
— Твая, донька, работа?
— Мая, татусь.
Вось што значыць — у хаце кот вучоны.
Выпiўка з дырэктарам
Калістрат Спіца з'явіўся далека за поўнач.
— 3 кім сёння піў? — накінулася жонка.
— 3 дырэктарам.
— Палам Палычам?
— Эге ж! Прыехалі позна, намерзліся, вось ён і запрасіў: «Давай, Калістратка, пагрэемся. Колькі таго жыцця! Заадно паглядзіш, як жыву».
— Што ж, тады кладзіся спаць.
А назаўтра якраз была нядзеля. Апрануўшы новы шаўковы халат — яго падарунак на дзень нараджэння — і падвязаўшы фартух у пеўнікі — таксама падарунак,— яна такой прыгожай увіхалася на кухні.
А на стале пляшка «Белавежскай». Цуд ды годзе! Раней, каб хто бутэльку прынёс, Марына вытурыла б, і раптам...
Спіца смачна аблізваўся. Такое і не прысніш. Зайшоў на кухню, лісліва запытаў:
— 3 якога такога выпадку мой нос чарчыну чуе?
— Ты што думаў? Хочаш, каб я ў даўгу перад дырэктарам засталася? Не-э-э!.. Апранайся ды ідзі запрашай чалавека...
«Што гэта я нарабіў? Піў жа з Рыжым Федзькам. Пры чым тут дырэктар? Цяпер усё?..»
У Калістрата аж ногі падкасіліся.
Плавалi цi не?
Дружа, урэшце рашыў напісаць гістарычны раман, як колькі стагоддзяў таму назад па нашай рэчцы Сухаструнцы плавалі на чаўнах. Тэма, лічу, новая і мяркую, што ў вашым выдавецтве «Зеляніна» ахвотна прымуць рукапіс.
Юрась КЛЫЧ.
Што і казаць, ты ў нас, братка, заўсёды вызначаўся навізною думкі. Памятаеш, хто б гэта яшчэ мог параіць, калі б не ты: не цукар кідаць у кіпень, а кіпень ліць у цукар. I гэта ў студэнцкія гады! Як здорава!
Рэдактар аддзела «Дарогу маладым» Адам ЗАЦІРКІН.
За падтрымку бясконца ўдзячны. Закасваю рукавы і бяру аловак у рукі. Ім лепей пішацца. Вывеў першыя радкі: «Было гэта дзесяць стагоддзяў таму назад...»
Юрась КЛЫЧ.
Дарагі, разлічвай поўнасцю на маю падтрымку.
Рэдактар аддзела «Дарогу маладым» Адам ЗАЦІРКІН.
Вось і дапісаны апошні радок. Нiбыта тара з плячэй звалілася. Усё — за выдавецтвам.
Юрась КЛЫЧ.
Ад прачытанага ў захапленні! Засталася дробязь. Вышлі толькі адпаведныя дакументы, завераныя пячаткамі, наконт таго, плавалі ці не дзесяць стагоддзяў таму назад па Сухаструнцы на чаўнах.