Q?m ya????

Mn bu s"ozlri deyib qurtarandan sonra Baysal sakitlsdi. Biz bir-birimizi basa d"usd"uk…

…G"un-g"undn onlarin sevgilrinin nec yavas-yavas qanuni finala getdiyinin sahidi olurdum. Kim sizlrdn d"usmyib sevgi kmndin! Sahlar, alimlr yanib esq atsind. D"unyanin aqibtini dyismy qadirlr sevgi qabaginda d"uz c"okm"uslr!

Baysalin Inqaya g"ostrdiyi qayginin hddi-h"ududu yox idi.

Hrdn hr ikisi birlikd qonagim olurdular. Qrib, anlasilmaz, bir az da qddar hyatin yollari hansi istiqamt y"onlmyindn asili olmayaraq, bir seyi drk etmisdim. Hr n bas vers d, Inqani g"ormk mnim "uc"un cox xos idi. Inqa mnim "uc"un ziz bir insan idi. Bununla yanasi, bir hqiqti d drk etdim: hr bir canli mxluqun "oz xosbxtliyini qurmaq yolunda m"ubariz aparmaq, sy etmk h"uququ m"uqddsdir!

Bzn, mnim otagima yigisardiq, saatlarla s"ohbtlsrdik, n qdr m"ovzular cixardi ortaya!

Hrdn cay qiragina gzmy cixanda mn d qosulardim. M"ohtsm Yeniseyin sahillrind nec arzularim, nec dilyim sslnib…

8-ci hiss

"Olkd bas vermis qzadan iki aya yaxin vaxt kecmisdi. Onu da deyim ki, b"ut"un "olk, o c"umldn d biz, bu dhstli Cernobil qzasini laziminca basa d"usm"urd"uk. San ki, hansisa bina dagilib, yenidn qurmaq lazimdir, vssalam! Televizorlarda thl"uknin olmadigi, hr seyin nzart altinda oldugu deyilirdi.

Birdn qaraja ss d"usd"u. Cernobila dst g"ondrirlr. Adlar yazilmis elanlar idard asilib. Mn d getmisdim baxmaga. V… Baysalin adini g"ord"um siyahida.

Axsam Baysalla shr cixmisdiq. Inqani qarsilamaga. N sbbdns – unutmusam- kinoya biletimiz olsa da, getmdik kinoya, getdik parka. Inqa esidnd ki, Baysal gedir bir ayligina Cernobila, cox-cox myus oldu. G"oz yaslari icind:

– Axi, nec? – dedi, – Blk getmysn?

– Nec getmyim, mndn asili deyil. lbtd, xstlnib getmmk olar, yoldaslar n deyrlr? Mn ki, tk deyilm, Qarajdan 25 nfrik. N narahatciliq, zizim? Sn g"und bir mktub yazacam.

Baysar lav etdi:

– Mn oralarda xidmt etmism. Hava-h"ucumundan m"udafi hisssind. Yqin ona g"or mni qosublar bu siyahaya.

Inqanin g"ozlrindn yas axirdi.

– Bir ay ndir ki, Inqa! 4 istiraht g"un"u kecck, mn glcm.

Inqa o axsami birc ayliq ayriligin agirligindan sikaytlnirdi. Kim bilrdi ki, Flyin bxt yazan qlmi sabahdan baslayir bu iki gnc "uc"un taleyi qaralamaga…

Shri g"un is yoldaslarim, o c"umldn Baysal ucdular Ukraynaya.

…Bir aydan artiq kecmisdi, dst qayitdi. Artiq, Cernobilin gtirdiyi blalar "olky mlum idi. S"oz-s"ohbt bu dhstin ny qadir oldugunu xalq arasinda yaymisdi. H"okumt trfindn n"uv flaktinin "olky nlri gtirdiyinin aciqlamasi az oldugundan, xalq arasinda onsuz da dhst olan bu qzanin gtirdiyi flaktlrin sayi, dyri daha da artir, m"uxtlif hvalatlarla bzdilirdi. S"oz gzirdi ki, radioaktiv dalgalar htta, Sibir d glib catib.

Qrara gldik ki, Baysalin glisi m"unasibti il y"ung"ul stol acaq. Bizim otaq b"oy"uk oldugu "uc"un mslht oldu yigisaq bizim otaqda.

Acari g"ot"urrk, inqa bizim otagi silib s"up"urm"us, biz glncn lzztli yemklr bisirrk, g"ozl stol acmisdi. Dostlar yigildi. Snlik az qala shrdk davam etdi. Inqa il Baysal qrar qbul etdilr: s"ubh acilan tk zaqsa, evlnmy riz vermy!

Dostlardan birisi bir otaqli bos mnzil tanidigini bildirdi. Onun qonsulugunda, bizdn bir az arali, k"ucnin o biri "uz"und yerlsn bu bir otaqli ev kiray verilir. Yasayacaqlar orada. N"ovb catana kimi. Toy g"un"u tyin olundu, bununla bagli msllr hllini tapdi. O d"ovrlr hr sey sadlikl yoluna qoyulardi, buna g"ord bizim "uc"un hr is asan idi. Shr getdilr zaqsa.

Nigah rizsi verildi. El hmin g"un Baysal bir otaqli mnzilin sahibin tapdi, qabaqcadan kiray haqqini "oddi. Iki g"undn sonra aldi acari.

Toy g"un"u yetisirdi. Inqa istyirdi toy olmasin, ya da ki, az adamli olsun. "Umumiyytl, istr Baysal, istr Inqa b"oy"uk yigincaqlari sevmirdilr. Toy g"un"un bir g"un qalmis Inqa yasadigi yataqxanada nyi vardi, yigdi, y"ukldik avtobusa, sonra Baysalin mlakini yigib gtirdik mnzillrin.

Inqa "oz z"ovq"un uygun olaraq, mnzild qayda yaradirdi, bunun "uc"un d biz g"ostrislr verir, biz is zarafatlar altinda onun g"ostrislrini yerin yetirirdik. mlaklari sad v az oldugu "uc"un syalari yerb-yer etmy cox da vaxt getmdi. Mnzil hazir idi. Inqa axsam "ust"u bir siyahi hazirladi, n almaq, n qdr almaq. Sabahisi g"unortaya yaxin hr sey hazir idi.

Adam cox deyildi, 10–15 nfr dostlar, tanislar yigildiq. Qonaqlar hm institutdan, hm d hr iki is yerlrindn glmisdilr.

G"ozl, x"udmani bir toy alindi. Olduqca sn v g"ozl mclis idi. Inqanin g"ozlliyi, incliyi v Baysalin kisi kobudlugu – copurlugu sanki, tamamlayirdilar bir-birini. Inqa Baysalla yan-yana oturmusdu, Baysal yapismisdi onun llrindn. San ki, itircyindn qorxurdu.

Bu g"un Baysal da basqa c"ur g"or"un"urd"u. Bu dmir bdnli phlvan bu g"un ilk df yerimy baslayan v bunun "uc"un d hdsiz sevinn usagi xatirladirdi.

Bir s"ozl, bu g"un knar m"usahidcilrin g"oz"und Baysalla Inqa san ki, sadtin "oz"u idilr ki, oturmusdular yan-yana. Hmis g"ozlliyi il seciln Inqa bu g"un san ki, g"oylrdn yer enmis mleyk idi! Yalniz qanadlari catmirdi. Geyindiyi uzun ag don ona cox yarasirdi. Hmis h"or"uk etdiyi g"ozl saclarini bu g"un ciyinlrindn asagi t"okm"usd"u. Hmin o rsmixtt drsind oldugu kimi… Mn mnzilin havasi agir gldi. Binanin hytin qacib d"usd"um.

Bu g"un bir nec df Inqa gizltmy calissa da, qsng mavi g"ozlrinin yasla dolu oldugunu g"orm"usd"um. D"us"unmk, m"usahid etmk qabiliyytini itirmis s"uurum onun qsng g"ozlrind parlayan bu g"oz yaslarini g"ozl glckl bagli arzularin, niyytlrin, sevincin m"usdcisi tk qbul edirdi.

Amma, fsuslar! Hmin vaxt mn hytd tk-tnha oturanda Inqa arxamca d"usd"u. Onun mn kdrli ssl s"oyldiyi, iki-"uc klm s"oz mnim hqiqtdn uzaq olmagim, nec deyrlr, agi —ag, qarani-qara g"or bilmmyim bard "uryim az da olsa, qara s"ubhlr doldurdu.

Inqanin kdrl dediyi bu iki-"uc klm, gec d olsa catmaliydi qulaqlarima. Bu s"ozlrdn sonra, onun taleyind ilk n"ovbd mnim atdigim bzi shv addimlarimin n qdr rol oynadigini d"us"unmliydim. Amma, heyflr mn lazim gldiyi qdr ciddi qbul etmdim Inqadan gln bu ssi! Bu agir y"uk das olub asilacaq g"unah tk qlbimdn… "Uryin qmi g"ozlri kor edrmis…

O g"undn bu iki xatirini istdiyim insanlar taleylrini birlsdirdilr. Qoy ulu Tanri b"ut"un sevnlr k"omk olsun!

9-cu hiss

Ikinci n"ovb islyirdim, yay olsa da, cox soyuq, yagisli hava idi. Sibir tbiti "oz siltaqligi il hmis frqlnir. Yayda qar yagmaq hadissi cox da tc"ub dogurmur. Son reysim idi. Bir d"ovrm 1 saan 8 dqiq ckirdi. Dayanacaqlarin birind, srnisin d"us"ub-minmyi "uc"un dayandim. Bu dayanacaq, Baysal yasayan ev yaxin rayonda idi. Qfildn Inqani g"ord"um. Elektrik diryin s"oyknib, bir lind zont, mn l edirdi, salamlasirdi. Qoltugunda boxca tutmusdu. Axsam idi, yaxsi havada evdn c"ol cixmayan Inqa, bu soyuqda neynir bel gec? Tez d"usd"um sorusum, blk hadis bas verib.

– Baysali g"ozlyirm, kurtkasini gtirmism qabagina. Bir k"oynkl cixib evdn. Bel soyuqda soyuq dyr!..

– Coxdan g"ozlyirsn?

– Bir saat olar.

– Blk, bir saat da glmdi?

– N olar! G"ozlycm. Bel havada bir k"oynkl…

N qdr mn xos oldu bu s"ozlri esitmk! Bu g"ozl qayginin, xos mramli narahatciligin sahidi idim.

D"ovrni basa vurdum. Artiq n"ovbm basa catmisdi. Yol vrqini bagladim. Yol aldim qaraja. Birdn yadima Inqa d"usd"u. D"us"und"um ki, yolda ola bilr hl. "Uz"um"u saldim bu k"uc il. Inqa durmusdu hmin yerd. Dayandim bir qiraqda, qapini acib icri cagirdim. Soyuqdan s-s girdi icri.