Пан Лес

*** Пайду туды, адкуль прыйшоў…

Пайду туды, адкуль прыйшоў. Па-за зямлёю, па-за часам. Я тут нічога не знайшоў, хаця сваю і выпіў чашу. Ды лепш бы разьдзяліў яе, няхай са злосьнікам ці зь сябрам, камусьці ж жыткі не стае і дачасова сушыць зябры? Але у чым мая віна? Віна майго наканаваньня? Жыцьцё — вялікая мана. I толькі сьмерць яе пазнаньне.

*** Хто натхніць мяне на сьмерць?

Хто натхніць мяне на сьмерць? Я такой ня маю волі. Маю толькі болі. Болі — каб пасьціцца і гавець. З гор сыдзі, як з купалоў, Дух у вобразе старога, праз пакуты дай мне Бога, дай мне Богавую кроў. Не жыву — хаджу, што сьцень, брыдкі і чужы паветру, хаця выйшаў колісь зь ветру, выйшаў і азмрочыў дзень. Ты натхніш мяне на сьмерць, чалавек, цяжарны Богам, празь цябе мая дарога, моцы дай яе здалець.

Чацьвёрты цьвік

Калі чацьвёрты цьвік загналі ў цела, мае пакуты крыж сабе забраў, і на каменьне, што ў мяне ляцела, я воч ня меў, таму не паглядаў, бо я пакінуў цела.

*** спаўзаючы зь церня…

Спаўзаючы зь церня кроў смокча сьлёзы уп’юся ў яго вачамі — Бог вуснамі — чалавек насустрач нашы любові як два сонцы імкнуцца ў поўдзень урэшце зьвяла нас вузкая сьцяжына ў жыце ён дастаў з душы хлеб я — зь цела — віно ён прыгубіў я асушыў кубак і паплылі вянцы цярновыя жытнёвыя васільковыя хто ты мне? бацька брат сын? ізноў хачу упіцца ў яго вуснамі а Юда ўва мне шэпча упіся ў яго зубамі

О Неба

Купалы расколюцца расколюцца і званы о Неба сіняе блакітнае чырвонае чорнае а ўсё лепей ты ня медзь ня золата не бел-камень камень ён і ёсьць о Неба а словы пра цябе мае цялесныя цялесныя яка птушкі ў табе губляюцца губляюцца яка птушкі губляюцца мае словы цялесныя нягодныя яка стрэлы ў твае вочы яка стрэлы стрэлы стрэлы з вуснаў што храм ад зямлі зямлі да крыжа крыжа да птушынага памёту памёту на златкупале цалавалі цалавалі ня любячы любячы ня веручы веручы малітвы ня кажучы нат ня ведаючы о Неба абрыдлі мне храмы абразы рызы абразы і рызы вазьмі мяне агнём ветрам вадою які птушку яка дрэва яка хочаш а праваляцца храмы і людзі ў храмах і жывёлы вакол іх на сытных пашах пашах і лясы вакол іх у лясох кішачых лясох кішачых і ўсе рэкі рэкі пад горы выцякуць выцякуць і зямля ад смагі парэпаецца рэпаецца яка фрэскі пра жывот чалавечы о Неба як расказаць разгадаць твае знакі апошнія

*** Берасьцянае неба, роднае…

Берасьцянае неба, роднае. Мір астральны мой — ад цябе, бо зямное, нібы падлёднае, да паветра палонку б’е. Галавою. А трэба б сэрцам растапіць безнадзейны лёд, а іначай у паняверцы урасьце ў яго ўвесь народ. Зашклянеюць і кроў, і вены, мозг раструшчыцца, быццам шкло, ад яго ледзяной гангрэны патыхне чалавечым тлом. Берасьцянае неба. Выратуй! Ачышчальным агнём сваім спапялі чалавекавырадкаў, разьмяці іхны прах і дым.

Капцы

На дне агню танцуюць саламандры, блукае прывідамі шэры дым па небе, як алень па чорных лядах, між зоркамі губляючы сьляды. Надыдзе дзень. Паснуць агні і зоркі, любоў аддаўшы людзям і зямлі, павырастуць з палёў капцы-пагоркі, балючыя, нібыта мазалі. Як людзі ўмерлі, не сказаўшы штосьці, так і яны дзірваньнем зарасьлі, і толькі птахі ды зьвяры — іх госьці у час чырвонай золкавай расы. Араты прыйдзе, кіне рупным вокам, адчуўшы сум і боль нямых капцоў, зямлю ўзарэ і шчыра, і глыбока, збудзіўшы жрыц паганскіх і жрацоў. Іх ноч засьцігне разам за бяседай пра гэты час і пра тутэйшы люд, і ў белым жрэц прамовіць: — А я ведаў… Забылі нас і занядбалі тут.

*** Самыя жывыя багі — багі дзядоў…

— Самыя жывыя багі — багі дзядоў, багі сыноў і ўнукаў такія ж смяротныя, як і іх творцы. — Я ёсьць і сын і ўнук. Значыць, мае багі сьмяротныя?.. — Але. — Аднак жа і ў дзядоў былі бацькі, дзяды і нават прадзеды… — …Бацькі, дзяды і прадзеды тваіх дзядоў былі багамі. — Значыць, людзей зусім не было? I хто ж ім тады пакланяўся? — Птушкі, зьвяры, дрэвы… — Няпраўда! — Праўда. Ты ўглядзіся ў сябе… Бачыш?.. — …дрэва…

Сьмерць

Паводле навелаў Яраслава Пархуты

…Калі ж развіднеецца ледзь і неба месячнае згіне — там птушка белая, як смерць, свой цень на жытку маю кіне, там птушка белая як снег, цень яе, як снег, халодны, спеў яе, як крык галодны, плач яе, як д'яблаў смех, кліча, кліча мяне ў вырай, я ўжо чую ў вышыні не д'яблаў смех, а голас ліры… і слабнуць, слабнуць карані, і праразаюць плечы крылы, ні болю, ні пакут, ні страху, я толькі папрашу жывых: на смерць не трэба апранахаў — яны сіло для крыл маіх.

Смага

Цячэ з-пад каменя вада таемна, сьцішана, упарта, а ў полі сьмягнуць гавяда, ральля, гайворан і араты, нібыта з самых першых дзён ральля ня ведала расінкі, і Евін лён — дарэмны плён — вышэй зямлі, ніжэй былінкі. Гэй, узьніміся да нябёс, гайворан чорны, сябра верны, знайдзі вады блакітнай вены і камень, што ў імшары ўрос, і пабрыдуць табе наўсьлед без супачынку, безь пярэрвы і людзі, і зьвяры, і дрэвы празь сьмерць, праз жвір, праз час, празь сьвет.

*** Берасьцянымі трубамі ў небе гудуць…

Берасьцянымі трубамі ў небе гудуць журавы, берасьцянымі крыламі атуляюць дзьве зорачкі дзённыя, мая любая, гэна ж мы, паглядзі, гэна ж мы, а нябёсы блакітныя, быццам азёры прадонныя! О, як гожа і вечна вядуць карагод журавы, і паганскія гукі складаюцца ў песьні астральныя. На тым беразе неба прачнуліся зорныя львы — гэна ж ты, мая любая, песьні запела купальныя.

Агонь

У небе зьнічаваньняў трыццаць тры зьліліся у адзін Агонь адвечны, наўкол Агню зьбіраюцца вятры, іх трыццаць тры, і кожны мае сьвечку. I кожны мае іншым што сказаць ці памаўчаць — маўчаньне зразумеюць. Іх трыццаць тры, і сьвечкі іх гараць, і душы каля вогнішча гавеюць.