Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Выбранае

Алесь Аркуш

Шрифт:

Павольна сунецца цягнік -

і нікога гэта не зьдзіўляе,

не абурае, не бянтэжыць -

бо цягнік сунецца па колу.

СПАДЧЫНА

Малады паэт з дапамогаю сьпірытызму

сам-насам гутарыў зь Янкам Купалам.

Пра тое, што ён пачуў, юнак нікому

ня кажа - толькі ўсе ягоныя сябры

і знаёмцы заўважылі,

як зьмяніўся

хлопец - стаў змрочным і нелюдзімым.

НА РЭШТКАХ НЕВЯДОМАЙ СПАРУДЫ

– Сьцеражыся гэтых людзей, - папярэджвалі

сваякі, - невядома, што ад іх можна чакаць.

– Абыходзь іхнія сходкі, - казалі зычліўцы.

Нашто табе слухаць вар'яцкія трызненьні?

І толькі любімы настаўнік ніколі ня ўзгадваў

пра людзей, якія зьбіраліся

на рэштках невядомай спаруды.

Ён казаў пра справядлівасьць, сумленьне і гонар.

Аднойчы, насуперак усім засьцярогам,

я прабраўся на небясьпечнае мейсца.

І - дзіва - там я сустрэў свайго настаўніка!

ВОЎК

Я заплюшчваю вочы і бачу ваўка.

Ведаю: ён мой вораг.

– Каб ты спарахнуў!
– крычу што ёсьць моцы.

– Каб ты захлынуўся крывёю сваіх ахвяраў!

Я паслабляю павекі - гляджу.

Воўк ня зьнік, але, нібыта спужаўшыся,

адбег на бясьпечную адлегласьць.

– Каб ты спарахнуў!
– крычу яшчэ мацней

і, разьятраны, подбегам набліжаюся да яго!

Я трызьню помстай!

Я вар'яцею ад злосьці!

Воўк валюхаста пабег мне насустрач.

Ад гэтага я разьюшваюся ўдвая.

Я сам раблюся падобным да ваўка.

Няхай! Няхай да д'ябла! Няхай да ваўкалака!

Бо шэры - мой вораг! Я трызьню помстай!

Яшчэ імгненьне - і я пашкамутаю гэтую погань!

Побач прабег куртаты сабачка.

Цяжка дыхаючы, я спыняюся,

заплюшчваю вочы і бачу Ваўка.

АПОШНІЯ ПАВЕДАМЛЕНЬНІ

Слухаю апошнія паведамленьні -

не цікава: падзеі адбыліся,

катастрофы здарыліся,

спаборніцтвы прайшлі -

зьніклі, памерлі.

Каму патрэбна няіснае?

Спрабую настроіць свой

прыймач на іншае.

Гартаю радыёхвалі, як старонкі

таўшчэзнае

скрэмзанае кнігі.

Чуйна ўслухоўваюся ў далёкія,

ледзь чутныя, галасы.

Як ні спрабую - нічога не атрымліваецца,

але ж я ўпарта працягваю росшукі:

адны навіны - таямніцы,

другія - апошнія паведамленьні.

ЛЮСТЭРКІ

Вакол нас - скрозь люстэркі.

Неба - люстэрка

і зямля - люстэрка,

люстэркі - сябры

і люстэркі - ворагі,

і дрэвы, і зоркі,

і дамы, і тратуары,

і кроплі дажджу...

Адначасова мы адлюстроўваемся

ва ўсіх люстэрках, якія

акаляюць нас, -

памнажаемся, скажаемся,

памяншаемся, павялічваемся

і... зьнікаем.

ПАМЯЦЬ

Ніхто ня ведае, хто пахаваны

пад гэтым крыжам.

Ліхалецьці і пошасьць не захавалі

імя ў людзкой памяці.

Невядомая жанчына на Радаўніцу

наліла гарачага крупніку ў місу

і пакінула побач з пахілым крыжам.

Другі год не астывае крупнік.

Другі год уздымаецца пара.

КАТРЫНКА

Пяць мэлёдый катрынка сьпявае,

Толькі ведай - круці рукавятку.

Люд у скрыню да старца кідае

Неўміручага жыта зярняткі.

Грай катрынка,

Сьпявай безупынку.

Лес прачнуўся, дзе зараз палі -

Гонкіх дрэў загулі вершаліны.

Перасьпелі на сонцы маліны,

А ў цямрэчы яшчэ не цьвілі.

Грай катрынка,

Сьпявай безупынку.

Як дакладна чаргуюцца гукі -

Мэталёвая нудзіцца скрынка,

Спрацаваныя, ссохлыя рукі

Круцяць жыцьці ў тужлівай катрынцы.

Грай катрынка,

Сьпявай безупынку.

Гук мэлёдый, як позірк забыты,

Як вада зь ледзяшамі ў палонцы.

Люд кідае апошняе жыта,

А у скрыне ўсё роўна на донцы...

Грай катрынка...

Поделиться с друзьями: