Мроi Багны

А вышынях разгулялася Вялкая Навальнца, з неба на Першастоту абрынуся Агонь раздзял яе цела на частк, тое было Год Усёспалення. З цела костак Першастоты пастал Кантынент прылеглыя Выспы, а з яе крыв нарадзлся новыя плямёны народы.

А потым з Поначы, з-за краю зямл, прыйшла Белая Вяшчунка.

У тыя часы не было свеце н дня, н ночы, тольк бясконцы шэры змрок. Белая Вяшчунка аддзялла святло ад цемры, з таго часу дн ночы змяняюць адно аднаго. А зямля была, нбы выпаленая пустэльня, не было на ёй нчога жывога. Белая Вяшчунка падняла жменю радлвага глею са дна акяна раскдала яго па зямл. тады над Кантынентам узнялся зашумел лясы, але не было х н птушак, н звяро.

А потым Белая Вяшчунка знайшла сабе мужа з сыно чалавечых зацяжарыла ад яго двума блзнятам. Адчушы, што надышо ёй час нарадзць, Белая Вяшчунка адправлася на край зямл, дзе Акян зрынаецца бездань. Там, ля краю бездан, паднмаецца над хвалям высок цёс, а на вяршын цёса расце дрэва, якому жо тысяча гадо - каран яго сягаюць царства памерлых, а кроне ягонай шумць зорны вецер.

На цёсе ля каранё дрэва нарадзлся Блзняты, Балтас - Светлы ды Эфмас - Радасны. Расл яны не па днях, а па гадзнах, бацьк выховал х у любов пяшчоце. Кал ж сыны вырасл пасталел, мац-вяшчунка адвяла х на пустынны Кантынент, пакрыты першабытным лясам, сказала м: "Вось свет перад вам, гожы ён прывабны, але створаны ён тольк напалову. Зрабце яго такм, як вам даспадобы, будзьце яго захавальнкам".

Эфмас ста валадаром Сонца, а Балтас - валадаром Месяца, Балтас ствары нзны, балоты глыбокя азёры, а Эфмас - высокя груды, спадзстыя ранны хуткаплынныя рэк, а потым Эфмас ствары барса сокала, а Балтас - вужа мядзведзя, яны был падобныя да тых, што жыл на зямл да сёспалення.

Дога блукал Блзняты па Кантыненце, стварал птушак звяро, нябачных прывда, ншых стот зямных, вадзяных падземных, кожнаму стварэнню давал яны мёны. Штодня свет рабся сё прыгажэйшым, але неставала м музык песень.

тады Эфмас-Радасны адшука самы высок груд, адкрыты сонцу см вятрам, на вяршын якога шуме клён з разгалстай кронай ствалом роным, нбы страла. З того клёна зраб Эфмас звонкую лютню, песня яе стала песняй Радасц.

А Балтас-Светлый адправся яловы лес, вайшо у самы гушчар, дзе галны сплятался так шчыльна, што адвеку не пранкала сюды сонечнае святло. Тут расла бледная лаза са скрыленым ствалом галнам, пазбаленым лстоты. З лазы той зраб Балтас трохструнную скрыпку, песня яе стала песняй Смутку.

Змянлся эпох, на небасхле абнавлся сузор'. З-за краю зямл прыйшл Людз Поначы, здольныя мроць, дал яны Блзнятам новыя мёны, з гэтага часу пачашы зваць х багам.

'Збор легенд паданя Паночнай Правнцы (раней Каралества Семгален), складзены Дам'янам Росцам, прафесарам кафедры культур малодшых народа Унверстэта Славеснасц Вльску, Рамейская мперыя, год 999 ад Усёспалення'

Патрульныя

Кал сё было скончана, мы выйшл з-за невялчкага звышша, якое служыла нам сховшчам, спусцлся да прасёлкавай дарог. Лёгкая двухмесная машына-"псла" з адкрытым верхам стаяла каля збочыны, паднятая на дамкрат. Побач валялася адкнутае бок кола. Мы натрапл на патрульных, кал прадзрался скрозь зараснк пазучага хвойнку здож лн дзюн. Вайсковая машына, якая наблжаецца, звычайна выдае сябе ляскам гудам рухавка, але гэтым разам мы х не пачул. Напэна, здарылася нейкая паломка, патрульныя заглушыл рухавк занялся наладкай. Нават кал яны перагаворвался памж сабой, шум мора строкат Цёрну скрадвал х галасы.

Выйшашы на пагорак, мы сутыкнулся з м тварам у твар. Некальк мгнення мы проста стаял, мочк гледзячы адно на аднаго. Потым краем вока я бачыла, як Хлуск плазам кнуся на зямлю, адначасова выхоплваючы з-за пояса внтоку са сплаваным ствалом. Я засталася стаяць. Внтока была мяне руках, за апошня месяцы я навучылася з ёй абыходзцца. Наступныя некальк хвлн чутныя был тольк бязладная стралянна ляск затвора. Потым наступла цшыня - тольк шумела за дзюнам мора, а на высокм пясчаным грэбн над нашым галовам патрэсква Цёрн.

Адзн з патрульных бы нежывы. Ён ляжа тварам унз упоперак дарог, усё яшчэ сцскаючы руцэ внтоку. Друг з хрыпам курчыся каля збочыны, сутрагава чапшыся пальцам канер унформы. Такую ж унформу зямлстага колеру нас мой брат, кал служы ва нутраных войсках. Патрульны ляжа, адкнушы галаву, з яго носу горла цякла кро. Ён часта цяжка дыха. З кожным уздыхам вакол яго рота скпала ружаватая пена, у раструшчанай грудной клетцы спела хлюпала.

Не звяртаючы някай уваг на параненага, Хлуск падышо да забтага жанера. Для пэнасц штурхну яго раз-друг. Пераканашыся, што ён мёртвы, Хлуск нахлся асцярожна пацягну за ствол внток. Пальцы патрульнага звяло перадсмяротнай сутаргай, рука мерцвяка сцскала зброю, як абцугам. Пасля некалькх нядалых спроб Хлуск падняся на ног прыняся лупць пяткай па мёртвых пальцах жанера, мкнучыся пры гэтым не зачапць курок. Я мочк глядзела на яго. Хлуску гадо шаснаццаць, а можа, нават менш, але жо зразумела, што прыгажуна-мужчыны з яго не атрымаецца. Ён маленьк худы, з капою рудых валасо, якя спадаюць на глыбока пасаджаныя бледна-зялёныя вочы. Аблчча яго не надта прывабнае - лоб шчок пакрыты рабацннем, быццам яму сыпанул твар дробнай грэчкай, рот вялк, а нос крпаты. Апроч таго, ён амаль няспынна хмылцца, агаляючы дробныя няроныя зубы, што зусм не дадае яму прыгажосц. Але наогул ён сланы. Давол сланы. А да ягоных дзвацтва я жо прыцярпелася.

Здолешы, нарэшце, расцснуць пальцы забтага, Хлуск з радасным смяшком выхап внтоку з рук мерцвяка закну яе сабе за спну. Затым ён падышо да машыны, якая стаяла ля збочыны, перахлшыся цераз борт, прыняся з засяроджаным выглядам вышукваць нешта памж сядзенням. Я перавяла позрк на параненага. Ствол внток маёй руцэ бы трох цёплы пасля няданяй стралянны. У ёй яшчэ заставался зарады. Гэта была "вужнца", рамейская шасцзарадная внтока з ручным затворам. Пасля кожнага стрэлу неабходна было перасоваць затвор, каб накраваць у ствол чарговы патрон. Атаматычныя штурмавыя внток Семгалене амаль не сустракался. Паднёцы не выкарыстоваюць хуткастрэльную зброю на тэрыторы правнцый. Кал, вядома, не абвешчана ваеннае становшча. Патрульны хрыпе, захлынаючыся крывёй. Я перасунула затвор прыставла рулю да яго галавы. Потым я нацснула на спуск. Пачушы стрэл, Хлуск падскочы ад нечаканасц таропся на мяне. Яго зелянявыя вочы паблсквал з-пад рудых пасма.

– От навошта было, га?
– незадаволена сказа ён.
– Адно патроны марнаваць. Ён бы так памёр.

Я тольк пацснула плячыма. Абодва патрульныя был семгальцам. У рамейца бранзаватае адценне скуры чорныя, як смала, валасы. У гэтых двах валасы был светлыя, амаль белыя.

Хлуск тым часам вывалак з-пад сядзення дзве скураныя сумк з патронам. Потым зно зазрну у машыну пошуках другой внток. Агнястрэльная зброя была Братчыка на вагу золата. Пакуль Хлуск важдася каля машыны, я паднялася на пясчаны грэбень наблзлася амаль ушчыльную да Цёрну. Ён цягнуся здож усяго збярэжжа. Густая сетка, сплеценая з жалезных нтак сеяная вострым шыпам. Па Цёрне верх нз бегл сня агеньчык, якя трашчал. Гук бы так, быццам гарэла сухое галлё. У Цёрне талася смерць. Варта было тольк дакарнуцца да жалезных нтак, як цела пачынала курчыцца вар'яцкх скоках, скура чарнела, вочы скпал вачнцах, плоць гарэла, агалялся костк. Цёрн выклка жах. Цёрн бы знакам улады Рамейскай мперы. Цёрн загароджва выхад да Паночнага Мора. Я стаяла ля агароджы глядзела на мора скрозь Цёрн.

У белых выдмах

Я не забылася на тыя часы, кал Цёрну яшчэ не снавала, выхад да мора бы вольны. Мы жыл рыбацкм селшчы сярод белых выдма хваёвых гаё. Мора было зусм блзка. дзень, ночы я чула яго дыханне. галасы марскх вятро у кронах прыбярэжных хвой. шэпты пяску дзюнах.

Я, Лта Сямшка, была старэйшай дачкой Дал Барыслава з Дольнай Зямл. Ян, мой брат, бы на тры гады малодшы за мяне. Наша мац была сапраднай прыморкай - шэравокая, са светлай скурай валасам белым, быццам выдубленым марской соллю. Я была зусм дзцём, кал памёр наш бацька, але я памятаю яго вельм добра - валошкава-сня вочы, русыя валасы моцныя загарэлыя рук, пакрытыя цёмным валаснкам. Ён бы ураджэнцам Разлогу, самага сэрца Каралества Семгален, дзе вялзныя каменныя гарады, глыбокя халодныя азёры саланыя га на стромкх грудах. У Дольную Зямлю яго прывяло каханне да маёй мац - хаця яна часта смяялася, кажучы, што закахася ён зусм не яе, а мора. Збольшага гэта было прадай.

Кал Ян бы маленьк, бацьк часцяком даручал мне прыглядаць за м, абавязак гэты бы зусм няцяжк. Я любла свайго брата. Часам пасля шторму мы двах блукал па беразе, вышукваючы скарбы, якя мора выкнула на пясок са свах нетра. Ракавнк мудрагелстай формы. Рознакаляровыя каменьчык, адшлфаваныя хвалям. Кавалачк дрэва з вычварнай разьбой аблупленай пазалотай - пэна, з фасада падводных палаца, якх жыве Марск Народ. Але асаблва каштоным был аскепк закамянелай дранянай смалы, якую мора ператварыла залацсты бурштын. Яны зхацел бурым багавнн, як россып маленькх сонца.